Grannies Ria en Yvonne op stap met MAX

Dinsdag 13 maart  2018

Om 9 uur werden we opgehaald door Justine en Khasim en gingen we naar het project. Wat een hartverwarmend weerzien met Justin, Khasim, Vincent, Judith en Miriam en al die andere lieve mensen. We kwamen weer “thuis” .

Uiteraard begonnen we met het overhandigen van onze foto in de mooie jurken, die op twee na  allemaal van Miriam bleken te zijn….

 

 

 Gauw naar het winkeltje. Daar zat een groep grannies op de stoep kaarten te maken en de hele achter stellage stond vol met zelf gemaakte dingen. Praktisch alle kinderkleding was verkocht. Van die opbrengst hadden ze o.a. flesjes drinken gekocht en wat andere tweedehands kleding. Het winkeltje loopt!! En wij waren ook goede klanten, want we kochten bij onze grannies voor bijna € 500 aan producten die ze zelf gemaakt hadden. Ze vonden het wel grappig: we hadden alle materialen aangeleverd en nu kochten we het weer terug .

Geweldig om te zien was dat er wel 15 jongens, oudere kleinzonen van de grannies, druk aan het werk waren met het maken van bakstenen voor de huisjes. Op deze manier zorgt de bouw van de huisjes ook voor de nodige werkgelegenheid. Deze kleinkinderen worden straks ook ingezet bij het metselen van de stenen, dit gaat onder begeleiding van een deskundige. Ook de kippenfarm gaat goed. De bovenverdieping is nu voor de helft ook in gebruik. Op advies van Gerrit is de vloer van de bovenverdieping verbeterd. De kippen leggen goed: het zijn al enorme hoeveelheden eieren die verkocht worden.

Ook de bibliotheek was in functie . Een schoolklasje van wel 40 leerlingen kreeg er Engelse les . Er zijn verschillende klassen van schooltjes in de buurt die een dagdeel naar de bibliotheek komen lopen om extra les te krijgen .

Ruim 2.000.000 Shilling aan inkopen

 

 

 

Helaas konden we vanwege de regen niet de grannies bezoeken die een huisje van twee Friese grootmoeders gekregen hadden, maar we gingen wel even naar het ziekenhuisje om daar de meegebrachte medische spullen te overhandigen. We werden wederom hartelijk ontvangen door zuster Rose. Ze nam uitgebreid de tijd om ons de lege kasten te laten zien. Ze had vooral behoefte aan steriele handschoenen, maat 7,5. Dus als iemand nog wat connecties heeft in de medische wereld, dan houden we ons aanbevolen. Ze was bezig met het  onderzoeken van een hoogzwangere vrouw, daar vertelde ze ook uitgebreid over. Ze was alleen en er zaten de nodige mensen te wachten, maar toch konden we maar met moeite wegkomen .

De volgende dag hadden we gepland voor inkopen in Jinja , maar omdat we zoveel bij de grannies gekocht hadden, konden we dat met Miriam en Khasim wel alleen op de middag doen.

Dus ‘s ochtends leenden we 2 fietsen van de bewakers en gingen we enkele hotels en hostels bezoeken, alvast vooruit denkend voor over 2 jaar. Heel leuk om zo op je gemak door Jinja te fietsen en de verschillende mogelijkheden te bekijken  . Even naar het zwembad om af te koelen en te verbranden en daarna met Miriam en Khasim de winkeltjes langs. We probeerden zoveel mogelijk om bij verschillende shopjes te kopen. Het zijn er dus veel meer dan 5 !

Ook heel gezellig was het dat de ouders van Isabel er waren, Rudy en Helena. Zij verblijven 6 weken op het project. ’s Avonds hebben we met Rudy, Helena, Justine en pater Wijnands, de pater die Justine en zijn broers heeft opgevangen toen die wees werden, wat gegeten en gedronken

Donderdag , de dag van de generale , regen!! Werden we al vroeg opgehaald met de pickup door Justine en Khasim en onderweg stapten ook Judith en Emma (de assistent boekhkouder) in. Door de regen was de weg erg slecht en namen we een ander we . We moesten vaak even stoppen en op een gegeven moment zei iemand  “somebody is climbing”.  Ik keek naar de bomen, maar nee, in de laadbak klom iemand die ook mee moest. Uit eindelijk was de wagen volgeladen en kwamen we aan op de office .

In de stromend regen bezochten we daarna de 4 grannies die we met MAX zouden gaan filmen. We wisten dat de hutjes slecht waren, maar nu in de stromende regen, met overal plassen, was het helemaal een vreselijke situatie, niet om aan te zien. De proef-interviews deden we binnen, we pasten net in de huisjes en alles was nat en vies, verschrikkelijk. Hoe zou dat morgen moeten. Zulke omstandigheden laten de nood goed zien, maar om te filmen met die dure apparatuur zou lastig worden. We kochten op de terugweg maar gauw wat paraplus en regenlaarzen.

Bij Tapenenzi binnnen , blij met de foto's
Bij Saina binnen

 

 

Vrijdag, eindelijk, de eerste opnamedag voor MAX MAAKT MOGELIJK en het was droog!!! De wegen waren nog wel slecht maar om 9 uur kwam de 5 man sterke crew aan op het project. Ze startten gelijk met opnames van de grannies die daar aanwezig waren. Een groep was bezig met onderricht in bankzaken, een andere groep was druk bezig met kaarten en etuis maken en er was een groep die in de tuin bij de bananen het land bewerkten, gewoon in hun mooie jurken!!! Was dit vanwege de televisieploeg?

 

 

Daarna gingen we de grannies bezoeken. Vandaag zouden er zonder Jan Slagter alleen sfeerbeelden gemaakt worden. Wat geweldig om dat mee te maken. We liepen enthousiast mee en in de weg. “Meisjes zien jullie deze lens, ja ? dan ziet die lens jullie ook “ . Maar al gauw waren we er aan gewend waar we moesten staan. Justine had alles heel goed voor bereid, de kinderen gedroegen zich voorbeeldig. Die zaten, sommige van hen waren nauwelijks 5 jaar, met grote messen zoete aardappels te schillen en waren heel rustig, de grannies deden de interviews erg goed. Het interview met één van de grannies, Saina, moesten wij zelf doen, omdat we daar de volgende dag niet meer zouden komen. Best wel een beetje spannend, maar het ging in één keer goed. Na de opnames gingen de kleinkinderen van Saina nog even zingen om ons te bedanken. Ontroerend.

 

 

Tussen de opnames door hadden we nog even tijd om naar Tereza te gaan . Zij is een van de 2 grannies die van 2 grannies uit Friesland een huisje gaan krijgen .We zagen weer hoe hard een nieuw huisje nodig is en  gaven haar een foto van de gulle friese oma .

 

 

 

Bij Tereza

 

 

 

En dan zaterdag, de tweede draaidag, de dag waarop Jan Slagter mee kwam voor de interviews. MAX Maakt Mogelijk met Jan Slagter op bezoek bij onze grannies, prachtig toch.  Gelukkig was het weer droog, zodat we voor beide dagen dezelfde plaatjes hadden. Wij, Justine, de grannies en de kinderen moesten dan ook deze 2 dagen dezelfde kleren dragen. Ook vandaag met Jan Slagter, wat een vakman, ging het weer uitstekend. We  hadden vaak het script en de vragen doorgenomen, maar alles ging losjes en gewoon. .. zo leuk om dat eens mee te maken. Het werd een lange en warme dag, vol mooie plaatjes en gesprekjes met de grannies.

We zijn heel  benieuwd naar de uitzending. Opnamemateriaal is er genoeg, nu er nog een mooi geheel van maken. Maar dat is Ari, de regisseur, wel toevertrouwd. Daar hebben we alle vertrouwen in. Het was in één woord GEWELDIG!!!

 

 

 

De volgende dag zou Justine nog  op de koffie komen, maar dat werd wat later. Yvonne ging nog even fietsen en Ria bezocht nog een kerkdienst, daarna relaxen in en bij het zwembad en om 1 uur kwamen Khasim met Miriam en Magareth om ons op te pikken .De grannies werden halverwege afgezet en in Kampala kwam Betty, de zus van de schoondochter van Ria er weer bi . Onze laatste centjes besteden we aan een heerlijk etentje aan het water bij 2friends in Entebbe. Wat een mooi afscheid van Uganda en wat was het weer een bijzondere reis.

Nog even relaxen aan Victoriameer

 

 

 

 

 

 

 

Ugandareis Grannies2Grannies Friesland 30 oktober – 14 november 2017

 

Na een maandenlange voorbereiding was het dan eindelijk zover. Op maandag 30 oktober vertrokken we met 14 personen naar Uganda. We waren met 7 Nederlandse grannies, 4 echtgenoten en drie belangstellenden. We hadden zoveel bagage dat deze met een bagagebak door Jan Willem en Alie de Bruin naar Schiphol gebracht werd.

We hadden namelijk het geluk dat we allemaal 46 kilo bagage mee mochten nemen. Dus hadden we voorafgaand aan de reis heel veel kinderkleding, medische spullen, brillen en voetballen verzameld. Ook hadden we 55 Waka Waka lampen bij ons, 5 geschonken door Sawadee en 50 geschonken door Waka Waka zelf.

 

 

Na een voorspoedige vlucht kwamen we de volgende ochtend in Uganda aan. De douane vormde gelukkig geen enkel probleem voor ons. Justine Ojambo, koördinator van PEFO Uganda, de organisatie waar wij de huisjes voor bouwen, stond ons op te wachten met een bus. Volgens ons pasten wij er nooit in met al onze bagage, maar volgens Ugandese begrippen zou het geen enkel probleem zijn. En ja hoor, het paste net. Het was nog een behoorlijke trip naar Jinja, vooral vanwege het fileprobleem rondom Kampala. De ochtendspits gaat daar naadloos over in de avondspits.  De bus bracht ons naar het Kingfisher Safaris Resort waar we gedurende het grootste deel van onze reis zouden verblijven.

De volgende ochtend werden we rond 9 uur door Vincent, de chauffeur die ook werkzaam is bij PEFO, opgehaald. Een groep grannies stond ons op te wachten. We werden verwelkomd met een luid gejoel, een bijzonder moment.

Er volgde een rondleiding op het project. Dit bestaat uit een boerderij-gedeelte met diverse gewassen, varkens en kippen. Maar er is ook een timmerwerkplaats, een naai-afdeling en een kappers-afdeling. Hier kunnen de oudere weeskinderen een vakopleiding volgen. Ook is er een bibliotheek. Vervolgens was er een kennismaking met de staf van PEFO, die naast Justine Ojambo uit nog 5 mensen bestaat. Ook waren de voorzitsters van de granny-groepen aanwezig, alsmede een aantal leerkrachten van scholen uit de buurt.

Wij hadden zelf drie groepjes gevormd. Eén groep ging zich bezig houden met het geven van workshops op het gebied van naaien, kaarten en armbandjes maken. Een andere groep ging zich richten op het winkeltje, waar de meegebrachte kleding verkocht gaat worden. De mannen in ons gezelschap gingen samen met de leerkrachten brainstormen over de opzet van een naschoolse opvang. En Gerrit, voormalig vee-arts richtte zich op de varkens en kippen op het project.

De eerste ochtend bestond wat de workshops betreft voornamelijk uit een kennismaking met de deelneemsters en uit het laten zien wat de komende dagen op het programma stond. Ook werd er een begin gemaakt met het uitpakken van de tassen met kleding.

Een extra opdracht die we hadden, was het selecteren van 6 grannies voor het programma Max Maakt Mogelijk. Uit deze 6 geselecteerde grannies kiest omroep MAX 3 grannies. In maart volgend jaar gaan twee mensen van onze groep met MAX naar Uganda om een tv-programma te maken over deze 3 grannies. Dit wordt dan volgend najaar uitgezonden, met als doel zoveel mogelijk geld op te halen voor de bouw van huisjes voor de grannies. MAX garandeert in ieder geval 3 huisjes voor de grannies die meedoen aan het programma.

Na een heerlijke lunch, die door de grannies op een houtvuurtje buiten voor ons werd klaargemaakt, brachten we een bezoek aan Elizabeth. Deze granny heeft een huisje gekregen dank zij twee van onze medereizigers. Het huisje was net klaar, het moest nog ingericht worden. Als extra was er ook een klein zonnepaneel op het dak geplaatst, zodat er een paar lichtpunten in het huisje zijn.

Foto het oude huisje, en  van Elizabeth die een nieuw huisje kreeg.

Na dit bezoekje gingen we met een paar grannies van het project naar Jinja om stoffen in te kopen die we nodig hebben voor de workshops. Dank zij hen kregen we die voor een redelijke prijs.

De volgende dag begon het echte werk. Het winkeltje bestond uit een kale donkere ruimte. Daar moest licht komen en planken en kasten langs de muren. De leerling-timmermannen kregen de opdracht om dit te regelen.

De workshops waren van het begin af een groot succes. De grannies van de naaigroep waren zeer leergierig en ze konden ook best wat. Het vlechten van armbandjes ging steeds beter. Het maken van geborduurde kaarten ging ze ook vlot af. Minder soepel ging het met het maken van de kaarten met stoffen figuren. Riny had er een zware dobber aan. Na een wat stroeve start ging het met het groepje mannen die de naschoolse opvang voor hun rekening namen, ook wat beter. Het was hard werken geblazen, er was zelfs geen tijd om koffie te drinken.

Na de lunch bezochten we met de hele groep twee grannies die allebei een huisjes hadden gekregen in de afgelopen periode, bijeengebracht door grannies2grannies Friesland.

Ook deze granny kreeg een zonnepaneeltje op het dak.

Na twee intensieve dagen begonnen we de volgende dag aan een meer ontspannen programma. Terwijl wij naar de Sipi Falls gingen werd er ondertussen op het project hard gewerkt aan het winkeltje. Ook Judith, één van de stafleden van PEFO had het druk. Zij bezocht 8 grannies die dringend een huisje nodig hadden. Omroep MAX had een vragenlijst opgesteld waardoor zij een indruk zouden krijgen van de situatie. Al deze vragen moesten door Judith beantwoord worden. Na terugkomst uit Sipi zouden twee oma’s van onze groep deze 8 grannies bezoeken.

De Sipi Falls en het prachtige uitzicht vanuit onze hutjes.

Op de tweede avond in Sipi Falls vertelde Isabel, een Nederlandse stagiaire die voor haar master- scriptie 4 maanden op het project verbleef hoe ongelooflijk belangrijk PEFO voor de grannies is. Als ze aan het programma van PEFO willen deelnemen, zijn ze verplicht om wekelijks in een groep bij elkaar te komen. Er zijn momenteel 10 verschillende groepen. Het allerbelangrijkste is dat de grannies hierdoor beseffen dat ze er niet alleen voor staan. Ze ontlenen veel steun aan elkaar en ze helpen elkaar waar nodig. De grannies beslissen zelf wie er bij de groep mag komen. Een nieuwe granny is eerst op proef: ze moet aan verschillende eisen voldoen. Ze moet elke week komen, ze moet een klein bedragje aan inschrijfgeld betalen. Dit geld gaat in een potje voor noodgevallen. Ze mag niet alleen komen omdat ze graag een huisje of een geit wil, ze moet echt meedoen vanwege de steun die de groep haar geeft. Elke bijeenkomst wordt afgesloten met dansen en zingen.

Omdat PEFO steeds minder financiële middelen heeft, en daardoor de staf moest inkrimpen, wordt steeds meer aan de grannies zelf overgelaten. Grannies die al lang bij de groep zijn helpen grannies die er net bij zijn gekomen. Er is ook een gezondheidscommissie, die bestaat uit grannies van verschillende groepen. Zij hebben ook het medical camp voorbereid, dat later tijdens ons bezoek zal plaatsvinden. Maar zij houden ook de gezondheid van alle deelnemende grannies in de gaten. Ook is er een commissie die voorlichting geeft over de opvoeding van de kleinkinderen. Elke bijeenkomst begint met een uur les in lezen en schrijven. De meeste grannies hebben nooit leren schrijven. Het is dan ook een belangrijk moment voor ze als ze voor het eerst in hun leven hun eigen naam kunnen schrijven.

Als er weer geld voor een huisje beschikbaar komt, dan geven de grannies in eerste instantie zelf aan wie van hen het huisje het meest dringend nodig heeft. De beslissing wordt dan in overleg met de staf van PEFO genomen. Grannies krijgen alleen een huisje als ze kunnen aantonen dat de grond waarop het huisje gebouwd gaat worden ook werkelijk hun eigendom is. Een huisje betekent niet alleen een goed dak boven hun hoofd, grannies die een huisje krijgen stijgen ook enorm in aanzien. Ze tellen weer mee, wat zich vaak uit in meer bezoek, waardoor ze zich weer minder eenzaam voelen.

Op de terugweg van Sipi Falls naar Jinja, brachten we nog een bezoek aan Busia, waar PEFO ook een project heeft. Daar is een prachtig gebouw neergezet door een hele rijke Canadese familie. Er zijn hier nog geen granny-groepen, die moeten nog opgestart worden. Het gebouw is net klaar. Het geitenproject Adopteer een Geit wordt hier wel al uitgevoerd. Ook krijgen jongeren al les in naaien en computerles. En er is veel aandacht besteed aan naschoolse opvang. Er is een mooie bibliotheek, waardoor kinderen na schooltijd bijgespijkerd kunnen worden op het gebied van lezen, schrijven, rekenen, Engels, aardrijkskunde en nog veel meer. De praktijk leert dat er op school niet zoveel geleerd wordt. Hoe kan het ook anders als je met 90 kinderen in een lokaal zit, zonder noemenswaardig lesmateriaal…..

Ook hier kregen we weer een warm welkom, rechts het naailokaal.

Nu volgden weer drie intensieve dagen op het project in Jinja.  Ons was beloofd dat het winkeltje klaar zou zijn als we uit Sipi Falls terugkeerden, maar dat was niet het geval. Wel waren heel veel mensen bezig, wat niet altijd even efficiënt ging.

De workshops verliepen prima, zelfs het kaarten maken bij Riny kregen uiteindelijk een paar grannies onder de knie.

De mannen bezochten een aantal scholen. Er werden wat lessen bijgewoond, waarop wat feedback gegeven werd en er werden voetballen uitgedeeld, geschonken door Sanguin. Een partijtje voetbal kon niet uitblijven. De laatste werkdag werd gebruikt om een school voor gehandicapte kinderen te bezoeken en om nog eens op een rijtje te zetten wat belangrijk is bij het opzetten van naschoolse opvang.

Bij de workshops werden de puntjes nog even op de i gezet. En op de laatste dag was het winkeltje klaar en kon met het inrichten daarvan begonnen worden. Al snel bleek dat de Ugandese grannies daar andere ideeën hierover hadden dan onze grannies. Maar zij moeten het straks doen, dus hun wil was wet. Maar al met al begon het er steeds leuker uit te zien.               

Ook werd er door een paar van onze grannies een bezoekje gebracht aan de lokale kliniek. We hadden namelijk veel medisch materiaal meegenomen. Op onze vraag wat ze daarvan konden gebruiken was het antwoord: “alles!”. Het was schokkend om te zien hoe het kliniekje er bij stond, er was bijvoorbeeld geen elektriciteit en het dak kwam bijna naar beneden. Ook waren er nauwelijks medicijnen en al helemaal geen verbandmiddelen. Dus de 2000 (!) verbandgaasjes kwamen goed van pas.

Wat wel heel veel indruk maakte gedurende deze reis was het bezoek dat een paar grannies van onze groep brachten aan 8 verschillende Ugandese grannies. Deze grannies waren door PEFO geselecteerd voor omroep MAX, die in maart filmopnames komt maken voor MAX Maakt Mogelijk. Uit deze 8 grannies moesten wij een selectie maken van 6 grannies. Dit was bijna een onmogelijke opgave omdat alle 8 grannies dringend een huisje nodig hadden. Het was schokkend om te zien hoe deze grannies nu gehuisvest waren, onmenselijk gewoon. Hoe kan iemand in zo’n situatie overleven, niet te bevatten. De meeste grannies waren er zelf fysiek ook slecht aan toe. Sommige grannies hadden ook te maken met een gehandicapt kind of kleinkind.

Deze oma was heel ziek, de kinderen zaten er ontredderd bij.

 

 

De laatste dag op het project was ook heel bijzonder. Onze groep had met elkaar een “medical camp” gefinancierd. Ongeveer 10 artsen en verpleegkundigen waren ingehuurd en er waren veel medicijnen ingeslagen. Uit de 10 grannies groepen  waren door henzelf 300 grannies geselecteerd die het meest dringend medische hulp nodig hadden. Die kwamen vanuit de hele omgeving lopend aan, de meest zwakke grannies werden met een busje opgehaald.

De zieke oma van de vorige foto was ook gekomen, in haar beste jurk (waarschijnlijk geleend)

Het was enorm druk. Je kon je meteen laten testen op malaria of AID HIV

Het “medical camp” ging naadloos over in een grandioos slotfeest, ook door onze groep gefinancierd, waar zeker 500 grannies op af waren gekomen. Hier zag je vooral de kracht van deze vrouwen, fantastisch om dat te ervaren. Er waren toespraken, er waren optredens, de plaatselijke harmonie speelde zelfs het Wilhelmus voor ons. De Friese grannies hadden allemaal een prachtige traditionele jurk te leen gekregen. Het winkeltje werd feestelijk geopend en er was eten voor alle grannies. Volgens Justine Ojambo, de koördinator van PEFO Uganda, was dit waarschijnlijk de enige keer dit jaar dat de grannies vlees aten. De Waka Waka lampen werden uitgedeeld, evenals certificaten voor alle deelneemsters aan de workshops. De pers was aanwezig (zowel de televisie als de krant) en zelfs een landelijk bekende zangeres kwam even langs voor een kort optreden. Kortom, het was fantastisch, een prachtig slot van een indrukwekkend bezoek aan de Ugandese grannies.

Nu volgde nog een toeristisch tripje naar Murchisons Falls, waar ons een prachtige safari en een mooie boottocht over de Nijl wachtte. In Kampala gingen we helemaal los op de plaatselijke toeristenmarkt om inkopen te doen voor de verkoop op braderieën en markten en tijdens onze voorlichtingsavonden. Moe maar voldaan stapten we op 13 november op het vliegtuig naar huis, allemaal enorm geïnspireerd om weer hard aan de slag te gaan om nog meer huisjes voor deze Ugandese grannies bijeen te krijgen, die het zo verdienen om een nieuwe start te kunnen maken in hun leven.

Zonsopgang boven de Nijl, en een oude giraf (ook een granny?), te zien aan de donkere kleur.